Miecz w żeglarstwie to ruchomy płat nośny, który dzięki swoim własnościom hydrodynamicznym umożliwia płynięcie kursami pod kątem do wiatru i na wiatr niektórych jachtów żaglowych, zwłaszcza płaskodennych. Miecze są sztywnymi, płaskimi płetwami, o dużej powierzchni i profilowanych krawędziach natarcia i zejścia, wystającymi pionowo w dół (lub lekko do tyłu) z dna jednostki. Wytwarza się je ze stali, aluminium, laminatów, drewna i innych materiałów. Zadaniem miecza jest ograniczanie znoszenia bocznego (dryfu) jednostki względem kursu przy wietrze innym niż prosto z rufy. Rola miecza zwiększa się wraz ze zmianą kierunku wiatru w kierunku od dziobu lub rufy jednostki do półwiatru, a szczególnie ważną rolę odgrywa miecz podczas halsowania. Na jachtach pływających na akwenach o większych głębokościach, takich jak, np. morze, ocean zamiast miecza stosuje się płetwy przymocowane na stałe do dna jednostki i powiązane z balastem, stanowiące przedłużenie części stępki. Są to: bulbkil, falszkil oraz finkil. Jachty posiadające miecz nazywamy jachtami mieczowymi.

Jak ważny jest maszt na każdym jachcie i żaglówce – chyba nie trzeba nikogo przekonywać. Masztem nazywamy rodzaj drewnianych pali, które są ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym.

Do czego służy maszt? Stawiany jest na maszcie całe ożaglowania jednostki pływającej. Głównym i kluczowym zadaniem masztu jest przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki.

Jednostki pływające, jak żaglówki czy jachty, mogą być wyposażone w jeden lub więcej masztów. Kolejne są umieszczone zazwyczaj w osi symetrii kadłuba. Może się czasem tak zdarzyć, że  na katamaranach każdy kadłub ma własny maszt. Wtedy maszty występują obok siebie, z kolei maszty niesymetrycznie umieszcza się na przykład na jednostkach z jednym pływakiem bocznym.

Występują dwa główne rodzaje masztów. Dzielimy je na maszty jednolite lub dzielone. Dzielone po prostu składają się z kilku połączonych ze sobą części.

Bark to żaglowiec co najmniej trzymasztowy, niosący na wszystkich masztach (prócz ostatniego) ożaglowanie rejowe, a na ostatnim ożaglowanie skośne gaflowe lub bermudzkie. W przypadku jednostki trzymasztowej, maszty nazywa się kolejno: fokmaszt, grotmaszt, bezanmaszt. Jeśli masztów jest więcej to grotmaszty są numerowane: pierwszy, drugi. W XIX wieku barki były bardzo rozpowszechnione wśród statków wielorybniczych. Jednak złota era tego typu jednostek to przełom XIX i XX wieku, kiedy używano ich zarówno jako statków towarowych, jak i szkolnych. Wiele jednostek było nawet specjalnie konstruowanych w tym drugim celu. Barki były wtedy jednymi z największych żaglowców, jakie budowano kiedykolwiek na świecie, a długość ich kadłubów nierzadko przekraczała 100 metrów. Posiadały dodatkowo napęd śrubowy, jednak ich głównym napędem były wciąż żagle, pomimo że na wodzie panował już wiek pary. Posiadały także znacznie zautomatyzowaną obsługę w porównaniu do jednostek budowanych jeszcze nie tak dawno przed nimi. Obsługa olbrzymich żagli odbywała się za pomocą wind parowych, co znacznie zmniejszało ilość potrzebnej załogi.

Podstawowy żagiel przedni, który noszony na jachtach jednomasztowych nazywa się fokiem. Gdy mamy do czynienia z jachtem jednomasztowym, ale przy zastosowaniu większej liczby żagli, wtedy fok jest położony najbliżej jachtu, czyli położony jako ostatni. W tym znaczeniu fok jest zaliczany do sztaksli przednich.

Jeśli mamy natomiast do czynienia z jachtami wielomasztowymi, wtedy fok to główny żagiel pierwszego masztu.

Drugi omawiany w niniejszym artykule rodzaj masztu, czyli foktrumsel to żagiel rejowy, który występuje na żaglowcach typu bryg, bark lub fregata, na przednim maszcie jednostki, czyli fokmaszcie. Najczęściej jest to żagiel szóstego piętra ożaglowania rejowego, licząc od pokładu, i jednocześnie najwyższy na swoim maszcie. Ponieważ świat żaglowców cechuje się bardzo dużym urozmaiceniem budowy takielunku, możliwe są także inne rozwiązania.

Sztafok to z kolei trójkątny żagiel, ostatni od strony dziobu, który położony jest najbliżej fokmasztu. Zaliczany jest do sztaksli przednich i występuje na dużych żaglowcach. W zależności od typu ożaglowania zamiast sztafok może nosić nazwę foksztaksla.

Bryfok to typ żagla rejowego. Jak na ten typ ożaglowania jest to bardzo smukła odmiana żagla. Jest używany na szkunerach, stawiany z bryfokrei, żagiel rejowy fokmasztu. Jest przeznaczony na pełne wiatry. Można go stosować nie tylko na ordewindy, ale także, oczywiście o ile żagiel jest odpowiednio skrojony, a załoga ma doświadczenie w prowadzeniu tego typu żagla, także na ostre baksztagi o umiarkowanej i średniej sile.

Ten typ żagla, o ile jest mniejszy oraz mocno uzbrojony,  to można na nim bez większego problemu, a wręcz całkiem komfortowo i bezpiecznie sztormować z wiatrem, gdyż mimowolne przejście rufą linii wiatru nie stanowi w tym przypadku żadnego zagrożenia.

Bryfok to jednak zazwyczaj bardzo wielki żagiel. Mogą mieć wielkość nawet całej długości kolumny masztu. Jeśli bryfok jest krótszy, to można podnieść pod nim jeszcze jeden żagiel – omawiany wcześniej bonnet, a w przypadku najsłabszych wiatrów, pod bonnetem jeszcze – drabbler. Nad bryfokiem można postawić żagiel trójkątny raffi. Z polskich żaglowców bryfok i rafi podnosi Zawisza Czarny.

Polski Związek Żeglarski to stowarzyszenie, którego członkami zwyczajnymi są Okręgowe Związki Żeglarskie. Celem Związku jest zrzeszanie klubów i stowarzyszeń żeglarskich, popieranie rozwoju żeglarstwa we wszystkich jego formach, reprezentowanie interesów stowarzyszonych w nim osób. Polski Związek Żeglarski ustala niezbędne normy organizacyjne oraz przepisy sportowe, techniczne, szkoleniowe i bezpieczeństwa dla żeglarstwa, popularyzuje dobre obyczaje żeglarskie, wyznacza reprezentację żeglarstwa polskiego na zawody międzynarodowe, przygotowuje – przy współpracy z Polskim Komitetem Olimpijskim – udział reprezentantów sportowego żeglarstwa polskiego w igrzyskach olimpijskich, przyznaje licencje sportowe i szkoleniowe, prowadzi szkolenia żeglarskie, organizuje regaty, obozy, pokazy, kursy, odczyty itp., przyczyniające się do realizacji celów Związku, reprezentuje żeglarstwo polskie w żeglarskich organizacjach międzynarodowych, popiera wszelkie formy działalności kulturalnej związanej z żeglarstwem, prowadzi działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Prezesem Polskiego Związku Żeglarstwa jest obecnie od 2001 roku Wiesław Kaczmarek.

Stopień żeglarski to państwowe uprawnienia potwierdzone dokumentem zwanym patentem żeglarskim upoważniające do prowadzenia statków przeznaczonych do uprawiania sportu lub rekreacji (jachtów). Od 1 stycznia 2008 roku do prowadzenia jachtu żaglowego o długości całkowitej do 7,5 m, a także jachtu motorowego o mocy silnika do 10 kW nie wymaga się posiadania patentu. Polskie stopnie żeglarskie wydaje w imieniu państwa Polski Związek Żeglarski (stopnie dotyczące prowadzenia jachtów żaglowych) lub Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego (dotyczące jachtów motorowych). Sprawę stopni żeglarskich  reguluje art. 53a ustawy o kulturze fizycznej, oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie ministra sportu w sprawie uprawiania żeglarstwa. Stopnie żeglarskie to: żeglarz jachtowy, sternik jachtowy, jachtowy sternik morski, kapitan jachtowy. Oczywiście na każde z tych stopni są odpowiednie wymagania. Np aby zdobyć żeglarza jachtowego trzeba mieć ukończone 12 lat, ukończone szkolenia oraz zdany egzamin na stopień żeglarza jachtowego. Natomiast stopnie motorowodne to: sternik motorowodny, starszy sternik motorowodny, morski sternik motorowodny, kapitan motorowodny.

Dla laików i zupełnych amatorów żeglarstwa te dwie nazwy, użyte w tytule niniejszego artykułu, brzmią zapewne całkiem obco, wręcz dziwnie. ale każdy wilk morski i miłośnik żeglarstwa doskonale wie, że bezan i bonnet to jedne z typów ożaglowania.

Najpierw zajmiemy się bezanem. Co charakteryzuje ten typ żagla? Po pierwsze występuje na  jednostce żaglowej co najmniej dwumasztowej. Bezan to nazwa tylnego masztu pod warunkiem, że na tym maszcie jest noszone wyłącznie ożaglowanie skośne.

Nazwa bonnet natomiast wywodzi się ze staro francuskiego rodzaju materiału, z angielskiego znaczy tyle, co czepek. Był to stosowany na XIV-XVI wiecznych żaglowcach żagiel. Jaka jest główna funkcja bonneta? Umożliwia on zmniejszanie powierzchni ożaglowania poprzez podział jednego żagla rejowego w poziomie na dwie wiązane ze sobą części. Dowiązany pod żaglem zasadniczym żagiel nazywa się bonnet.

W dalszej części artykułów przyjrzymy się pozostałym typom ożaglowania.

Ze względu na rodzaj napędu jachty można podzielić na: żaglowe, żaglowo-wiosłowe, żaglowo-motorowe, motorowe. Jacht żaglowy to jacht, którego głównym lub jedynym napędem są żagle. Od jachtów motorowych różnią się dużą podatnością na przechyły boczne w wyniku naporu wiatru na ożaglowanie. Stąd istotne jest zapewnienie obniżenia środka ciężkości i zwiększenie oporu bocznego jednostki w wodzie. O ile jednak w przypadku żaglówek stosowany jest głównie miecz, a w przypadku żaglowców balast, to w przypadku jachtów stosowane jest znacznie więcej rozwiązań. Stąd podział jachtów żaglowych na: jachty mieczowe – wyposażone w miecz, jachty balastowe – wyposażone w balast oraz jachty balastowo-mieczowe – rozwiązanie pośrednie z balastem i mieczem.  Ze względu na użytkowanie jachty żaglowe podzielić można na: szkoleniowe, turystyczne, turystyczno-regatowe, regatowe, specjalistyczne. Natomiast patrząc na akwen pływania: śródlądowy, morski, zatokowy, przybrzeżny, pełnomorski, oceaniczny. Przyjmuje się, że granicą pomiędzy jachtem żaglowym i żaglowcem jest długość jednostki równej 24 m.

Żeglarze kiedyś byli tak naprawdę nie sportowcami, ale transporterami. Bo żeglarstwo kiedyś było jedną z odmian transportu, dziś jest przede wszystkim sportem wodnym, rodzajem turystyki i rekreacji.

Aby uprawiać żeglarstwo konieczna nam jest jednostka pływająca. Obiekt ten musi być wyposażony w żagle, dzięki którym będziemy żeglować napędzani siła wiatru. Żeglarstwo żeglarstwu jednak nierówne. Typowe żeglarstwo uprawia się na żaglówkach, jachtach i motorówkach. Ale uprawiać żeglarstwo można też w bardziej nietypowy sposób. Czy to żeglarstwo wodne na desce z żaglem, czyli windsurfing, czy też kiteboarding, czyli typ deski przypiętej do nóg, z jednostką napędową w postaci latawca. Wśród rodzajów żeglarstwa można także wyróżnić jako specyficzna odmianę jachting, czyli pływanie turystyczne i sportowe tylko i wyłącznie na jachtach. Klasyfikację można przeprowadzić ze względu na: miejsce – wyróżniamy wodę (żaglowiec), lód (bojer) i ląd (żaglowóz). Ze względu na akwen (obszar): a więc śródlądowy oraz morski. Poza tym wyróżniamy jeszcze rodzaj: i mamy do czynienia wtedy z żeglarstwem regatowym i turystycznym.